Inbreng D66-fractie tijdens het verantwoordingsdebat 17-06-2010

Jaarlijks reageert D66 op de resultaten van de coalitie. Hieronder staat onze inbreng weergegeven.

Burgerjaarverslag


De verplichting van het uitbrengen van een burgerjaarverslag gaat vervallen. Dat kan betekenen dat het nu voorliggende burgerjaarverslag een van de laatste is.

Ook dit jaar zal de D66-fractie weer pleiten voor het behouden van het burgerjaarverslag, want de noodzaak is nog steeds niet verdwenen.

Er is geen gemeente in Nederland die geen belang hecht aan een goede service aan de eigen inwoners. Geen gemeente die geen mooie ambities formuleert.

In Alphen a/d Rijn is er door het college zelfs de ambitie voor een excellente dienstverlening neergelegd. Van Dale zegt over de betekenis van excellent het volgende; uitstekend, voortreffelijk.

Voorzitter; zelfreflectie is een goede eigenschap. Het erkennen van gemaakte fouten en goede voornemens past ook in dit rijtje.

En daarvoor is meer dan voldoende aanleiding te vinden in het burgerjaarverslag. De telefonische dienstverlening is verslechterd dit jaar, de oproeptijden aan de balies zijn langer geworden. Minder bezwaarschriften zijn in het afgelopen jaar binnen de wettelijke termijn behandeld. Ondanks de aandacht die de D66-fractie in de afgelopen jaren vroeg voor het aantal gegronde WWB-bezwaarschriften is ook dit jaar het aantal gegronde bezwaarschriften opgelopen en zijn er minder binnen de termijn afgehandeld. 1 op de 6 blijkt gegrond en 1 op de 7 wordt niet tijdig afgehandeld. Voorzitter; dit is niet aanvaardbaar!

En de meest dramatische conclusie uit het burgerjaarverslag. De schriftelijke dienstverlening is ernstig verslechterd vergeleken met vorig jaar. Slechts 58% van de brieven werden tijdig afgehandeld, tegenover nog bijna 75% dat jaar daarvoor. Burgers hebben geen boodschap aan een nieuw systeem. Burgers willen gewoon een snel en duidelijk antwoord.

Voorzitter, is er hier sprake van excellente dienstverlening? De resultaten van dit burgerjaarverslag zijn niet uitstekend of voortreffelijk te noemen. En ondanks een paar kleine lichtpuntjes; na bijna 8 jaar is er eindelijk een goed e-mail afhandelingssysteem gerealiseerd, er worden meer diensten digitaal aangeboden, ambtenaren leren duidelijke brieven te schrijven, stelt het burgerjaarverslag teleur.

Excellente dienstverlening is een ambitieus streven. Daar hoort zelfreflectie bij, de erkenning van de tegenvallende resultaten en goede concrete voornemens voor verbetering. Al deze punten worden gemist in het voorliggende jaarverslag.

Voorzitter, we hoeven het burgerjaarverslag maar naast het programma dienstverlening te leggen om te constateren dat deze slechts deels overlappen. De gemeente hecht aan excellente dienstverlening. Daar hoort ook extra aandacht bij voor de bereikte resultaten. En dus een burger-jaarverslag.



Programma’s 1 (democratisch functioneren), 2 (duurzaamheid), 3 (zorg en welzijn), 4 (jeugd, onderwijs, cultuur en sport)


Voorzitter, met het programmaverslag wordt er jaarlijks verantwoording afgelegd over de bereikte resultaten in het afgelopen jaar.

Er wordt gepresenteerd wat er is bereikt in het afgelopen jaar en dat wordt afgezet tegen de voornemens en plannen die eind vorig jaar zijn vastgesteld.

Als het programmaverslag echter nader bekeken wordt, kan er niet anders worden geconstateerd dan dat het idee van verantwoording afleggen over de bereikte resultaten een illusie blijkt te zijn. Cijfers ontbreken, doelen ontbreken en sommige prestaties worden slechts eens in de zoveel jaar ook daadwerkelijk gemeten. Daarnaast kunnen we ons afvragen of de indicatoren nu wel echt laten zien ´of we het hebben bereikt´.

De gemiddelde lezer zal zich afvragen of ze wel serieus worden genomen. Want op basis van de geleverde cijfers kan NIET worden gezien of de doelen zijn bereikt.

Voorzitter; het is tijd om het programmaverslag eens grondig tegen het licht te houden. Om te zorgen voor goede indicatoren, met ook aangeleverde cijfers en de mogelijkheid om ook echt verantwoording af te leggen over de resultaten van het beleid.


De D66-fractie wil de portefeuillehouder ook dit jaar oproepen grondig te kijken waarom een zo groot deel van de bezwaarschriften gegrond wordt verklaard. Dat percentage neemt in de loop in de jaren niet af, maar zelfs toe. Het geeft aan dat besluiten niet altijd met voldoende zorgvuldigheid worden genomen. Zeker als het gaat over besluiten in het kader van de WWB vindt D66 dat onacceptabel. Het gaat om een zeer kwetsbare groep mensen, en men mag in dat geval de grootst mogelijke zorgvuldigheid van de gemeente verwachten.


Ook bij het vorige agendapunt is er gesproken over dienstverlening. De gemeente streeft excellente dienstverlening na. Desondanks is de kwaliteit van de gemeentelijke website ernstig verslechterd. In deze tijd mag zeker van een gemeente worden verwacht dat zij beschikt over een kwalitatief goede website. Communicatie en participatie zijn een speerpunt geworden van het huidige college. Dan mag er ook verwacht worden dat in de toekomst de aanbevelingen van onder meer de Rekenkamer op het gebied van communicatie en participatie enthousiast worden ontvangen en overgenomen.


De opbrengsten van de afvalstoffenheffing zijn ook dit jaar weer hoger dan geraamd. Ook in het afgelopen jaar hebben we daar als D66-fractie aandacht voor gevraagd. Wij verwachten dat de wethouder er vanaf dit jaar voor zorgt dat we onze inwoners niet meer in rekening brengen dan noodzakelijk. Daarnaast willen we graag vragen om te kijken naar de mogelijkheden om de afvalstoffenheffing eerlijker te verdelen. Uit berekeningen van D66 blijkt dat eenpersoonshuishoudens tot wel 18% teveel betalen.


Voorzitter, we willen allemaal een bruisende stad, waar het goed wonen recreëren en verblijven is. Dan moet daar ook beter op worden ingezet. Een veel concreter evenementenbeleid is hard nodig. In de afgelopen weken heeft het ene na het andere evenement aangekondigd niet door te kunne gaan of in ernstige problemen te zitten. Duidelijkheid is vereist.

En niet alleen voor de evenementen moet er duidelijkheid komen, ook voor de diverse culturele instellingen is duidelijkheid geboden. Elk jaar trekken de muziekschool en de bibliotheek minder leden. En ondanks de zeer voorzichtige doelen die door het college worden gesteld ten aanzien van de gewenste ledenaantallen, worden deze nog steeds niet gehaald. Tegelijkertijd laten wij deze instellingen als gemeente in de steek. Het wordt tijd om keuzes te maken. Wat is ons ambitieniveau nu echt op cultureel gebied? Sluit het aanbod nog wel aan op de behoefte? En zijn we dan ook bereid om de benodigde financiële middelen ter beschikking te stellen? Voorzitter, het is tijd om kleur te bekennen, de tijd van voor een dubbeltje op de eerste rang willen zitten is voorbij.


Voorzitter, tot slot, de schooluitval. Het is een jaarlijks terugkerend onderwerp. Want ondanks de goede voornemens van de wethouder zijn wederom de doelen bij lange na niet gehaald. En dat wordt vervolgens met een massa aan voetnootjes geprobeerd te verklaren. Maar die voetnootjes overtuigen niet meer. Het aantal niet of wel leerplichtige schoolverlaters neemt snel toe. De uitvallers worden in slechts een deel van de gevallen gemeld bij het jongerenloket. Sommigen hebben nog niet eens een startkwalificatie. Onderwijs is de sleutel tot een goede toekomst en is daarmee de belangrijkste taak van de (gemeentelijke) overheid.

De D66-fractie roept de wethouder op om op korte termijn te komen met een brief aan de raad waarin hij concreet aangeeft wat hij gaat doen om deze resultaten op korte termijn te laten verbeteren. Als gemeente moeten we geen genoegen willen nemen met een zesjes-cultuur.


Programma’s 5 (mobiliteit), 6 (veiligheid), 7 (economie, werk en bijstand), 8 (wonen en woonomgeving), 9 (dienstverlening)


Verplaatsingen binnen de stad zijn onvermijdelijk. Maar dan moet het wel op een goede manier gebeuren. Als bezoekers met de auto naar het centrum of station komen betekent dat er geen sprake mag zijn van teveel overlast bij de bewoners van de omliggende wijken. Voor de bezoekers zelf geldt dat het goed voor de gezondheid is om de fiets te pakken in plaats van de auto. En ook het milieu profiteert van die keuze.

Het programmaverslag laat een heel andere ontwikkeling zien. Het aantal gestalde fietsen in bewaakte stallingen neemt af, was er een aantal jaren geleden nog een groei te zien, nu blijkt een duidelijke afname. De betalingsbereidheid onder automobilisten neemt ook af. De gemeente investeert in parkeervoorzieningen maar ziet desondanks dat mensen steeds minder bereid zijn daarvoor te betalen. Deze trend is al jaren waarneembaar en zal niet zonder ingrijpen veranderen. Liever dan betaald te parkeren zetten mensen hun auto in een woonwijk. Wat vervolgens veel overlast oplevert voor de inwoners van die wijk, getuige de vele discussie over dit onderwerp. Het wordt tijd voor het college dat wordt ingegrepen.


Voorzitter; eerder vandaag heb ik het ook al opgemerkt dat juist nu de kwetsbare groepen extra zorgvuldig behandeld moeten worden. Het viel te verwachten dat het aantal uitkeringen de aanvragen voor schuldhulpverlening omhoog zouden gaan in het afgelopen jaar. Dat blijkt nu ook te zijn gebeurd.

De D66-fractie wil opnieuw aandacht vragen voor de schuldhulpverlening en de wachtlijsten daarbij. Mensen die in een dergelijke positie terecht komen moeten zo snel mogelijk geholpen worden, zodat ze in de toekomst in staat zijn weer zelfstandig verder te kunnen en een eigen leven op te bouwen. Graag vernemen we dan ook van de wethouder wat de actuele stand van zaken is ten aanzien van de uitbreiding van de schuldhulpverlening. Daarnaast hopen we dat de wethouder, bij structurele problemen met een te lange wachtlijst, naar de raad terugkomt met een concrete oplossing.

Kwetsbare groepen ontzien, lange tijd was dat iets waar deze gemeente voor stond. Dat wankelt als we kijken naar de termijn dat mensen moeten wachten op een beslissing voor een WWB-aanvraag. Slechts 19% wordt nog in 4 weken afgehandeld. Voorzitter, dit is onacceptabel. Deze mensen zijn afhankelijk van de gemeente en uitermate kwetsbaar. In plaats van excuses aan te dragen wordt er van het college een plan van aanpak verwacht. Niet waarom niet, maar hoe wel!


In een tijd waarin de woningmarkt onder druk staat, er veel onzekerheid bestaat en woningen steeds langer te koop staan, lijken de resultaten van het programma wonen niet van deze wereld. In plaats van betaalbare woningen te bouwen, woningen voor starters of voor ouderen, blijft de gemeente woningen realiseren in de duurste klasse. Juist deze soort woningen die niet verkocht worden en waarvoor mensen op dit moment terecht te onzeker over zijn. Van de gerealiseerde woningen valt slechts iets meer dan 15% in de goedkope sector, en meer dan 70% in de duurste sector. Dat is niet realistisch, maar getuigd van starheid. Beleidsaanpassing is noodzakelijk.


Samen maken we de gemeente. Niet alleen de mensen hier in het glazen huis, maar vooral ook de mensen in de stad. Participatie, betrokkenheid actief zijn in de buurt, meedenken en meepraten zijn manieren daartoe. Uit het programmaverslag blijkt dat minder mensen actief zijn in de eigen buurt. Daarbij neemt ook de tevredenheid over de woonomgeving en de waardering voor de voorzieningen af. Dit is een zorgelijke ontwikkeling. De oplossing ligt in het luisteren naar de wensen van de inwoners en hen ook een doorslaggevende stem geven daar waar mogelijk.


Paragrafen 1 t/m 6


De gemeente gaat een zware tijd tegemoet. De komende jaren beloven financieel zwaar te worden. Dat vergt van de gemeente dat er moeilijke maar ook helderen en duidelijke keuzes worden gemaakt. Over die keuzes komen we ook later deze maand te spreken.

Kijkend naar het afgelopen jaar kan er worden geconstateerd dat veel van de financiële risico´s zoals vorig jaar benoemd niet ongunstig zijn uitgepakt.

Toch wil de D66-fractie nog eens extra aandacht vragen voor de WMO. Uit de cijfers van 2009 blijkt dat de inkomsten lager liggen dan verwacht en de uitgaven hoger. Het betreft hier een groep mensen die afhankelijk is van de gemeente voor de benodigde zorg. En hoewel er een reserve beschikbaar is om verdere tegenvallers op te vangen, blijft een goede monitoring geboden.

De bijzondere bijstand laat een zorgelijk beeld zien. Ook daar kan het niet als een verrassing komen dat de uitgaven in het afgelopen jaar zijn opgelopen. Dit jaar kan er nog gebruik worden gemaakt van de ingestelde reserve, op langere termijn moeten er echter keuzes worden gemaakt. D66 is er geen voorstander van om de bestaande regelingen in te perken of te versoberen. Daarom willen we de wethouder dan ook verzoeken om indien nodig met een voorstel voor aanvullende dekking naar de raad te komen.

Bij de voorjaarsnota 2009 is besloten om een cumulatieve stijging van €266.000 per jaar aan de integrale reserve stadsbeheer toe te voegen. Voorzitter, in een tijd van moeilijke financiële keuzes is dat veel geld. Hoeveel geld er straks bezuinigd zal moeten worden is nog onduidelijk, maar dat het zal moeten is wel zeker. De D66-fractie vraagt zich daarom af of deze keuze een verstandige is geweest. Ook als het niet doorgaan van deze beslissing ten koste zou gaan van het huidige kwaliteitsniveau in de openbare ruimte. Daarom wil de D66-fractie voorstellen om deze beslissing nog eens tegen het licht te houden.

De komende jaren moeten er lastige keuzes worden gemaakt. Dat zal niet allen ingrijpend zijn buiten het stadhuis, maar ook daarbinnen. Het zal gevolgen hebben voor de ambtenaren in huis. Dat is onvermijdelijk. Maar tegelijkertijd is de D66-fractie van mening dat er geïnvesteerd moet worden in de mensen die hier werken en zich inzetten voor de stad. Dat is niet alleen in het belang van de ambtenaren, maar ook in het belang van de raad en het college, en voor de inwoners van de stad. Mensen die in een goede omgeving werken waar ze de kans krijgen zich te ontwikkelen, vertrouwen kunnen hebben in leidinggevenden en voldoende waardering krijgen, zullen zich meer inzetten en beter presteren. De resultaten van het afgelopen jaar laten zien dat daar nog ruimte is voor verbetering. Het percentage interne doorstroming is gering, het percentage instromers dat binnen drie jaar op eigen verzoek vertrekt nog steeds hoog. Inzetten op verbetering kan voor iedereen winst opleveren.


Voorzitter, concluderend vindt D66 dat er zowel in het programmaverslag als het burgerjaarverslag meer dan voldoende punten zitten die voor verbetering vatbaar zijn. Het grootste gemis in beiden is het gebrek aan zelfreflectie.

Deel via: